Hidroksi asitler, cilt için faydalı etkiler elde etmek amacıyla çok sayıda kozmetik formülasyonda yaygın olarak kullanılan bir bileşik sınıfıdır. Bu bileşik sınıfı α-hidroksi asitler, β-hidroksi asitler, polihidroksi asitler ve biyonik asitlerden oluşmaktadır. Hidroksi asit içeren formülasyonlar, çeşitli cilt rahatsızlıklarını tedavi etmek için onlarca yıldır klinik uygulamada kullanılmaktadır ve yaşamımıza etki etmektedirler.

ALFA HİDROKSİ ASİTLER (AHA): α karbon pozisyonuna bağlı hidroksil grubu bulunan karboksilik asitlerdir, genellikle meyve şekerinden elde edilirler ve suda çözünebilirler. Ölü deri hücrelerini temizleyerek ve hücre yenilenmesini teşvik ederek cildi gençleştirmeyi amaçlayan AHA’lar, kozmetik ürünlere sıklıkla dahil edilmektedirler. Kozmetiklerde kullanılan asitler bağlamında bu organik asit sınıfı kimyasal peelinglerde cildi eksfoliye etme, cilt yenilenmesini artırma, kolajen ve elastin sentezini uyarma yetenekleri nedeniyle yaygın olarak kullanılmaktadır. Kozmetik formülasyonlarında en sık kullanılan AHA’lar, glikolik asit ve laktik asittir. Bunların dışında sitrik asit, tartarik asit ve malik asit de AHA ailesinin üyeleridir. Yapılan çalışmalar AHA’lar arasında, şeker kamışından elde edilen glikolik asitin küçük boyutu nedeniyle yaygın olarak kullanıldığı ve etkili cilt penetrasyonu sağladığını göstermiştir. Kozmetiklerde kullanılan asitler olarak düşündüğümüzde sütün içeriğindeki laktik asitin, nemlendirici özelliği olduğu bilinmektedir ve kuru ciltler için sıklıkla tercih edilmektedir. Bademde bulunan mandelik asit, daha büyük molekül boyutuna sahip olduğundan cilde yavaş nüfuz etmekte ve tahrişi azaltmaktadır. Kimyasal peelingler, gözenek temizliği yaparak akne oluşumunu önlemekte, hiperpigmentasyon durumlarının ortadan kalkmasına destek olmakta ve kolajen sentezini uyararak kırışıklıkları azaltmaktadır.

BETA HİDROKSİ ASİTLER (BHA): β-Hidroksi asitler (BHA), karboksil grubunun β-pozisyonuna bağlı hidroksil grubuna sahip karboksilik asitlerdir ve yağda çözünebilirler. En yaygın BHA, β-hidroksibütanoik asittir. Bazı BHA’lar, bir karboksil grubunun α pozisyonunda ve bir karboksil grubunun da β pozisyonunda bulunması sebebiyle AHA olarak da kabul edilirler. Malik asit ve sitrik asit bu kategoride yer alan asitlerdir. Salisilik asit, tropik asit ve tretokanik asit birer BHA’dır. AHA’lara kıyasla derinin daha alt tabakasına penetre olarak yağlı deri tabakalarına ulaşabilir, ince kırışıklıkları azaltabilir ve daha pürüzsüz bir cilde sahip olmayı sağlayabilirler.

Bu asitleri içeren ürünlerin bilinçsiz kullanımı istenmeyen birçok deri reaksiyonuna sebep olabilmektedir. Bu nedenle her kozmetik üründe olduğu gibi bu ürünleri de dikkatli kullanmak gerekmektedir.

REFERANSLAR:

Kornhauser, A., Coelho, S. G., & Hearing, V. J. (2010). Applications of hydroxy acids: classification, mechanisms, and photoactivity. Clinical, cosmetic and investigational dermatology, 135-142.

Ditre, C. M. (2011). Alpha-hydroxy acid peels. Procedures in Cosmetic Dermatology Series: Chemical Peels (2nd ed). Philadelphia, PA: Saunders, 27-40.

Tran, D., Townley, J. P., Barnes, T. M., & Greive, K. A. (2014). An antiaging skin care system containing alpha hydroxy acids and vitamins improves the biomechanical parameters of facial skin. Clinical, cosmetic and investigational dermatology, 9-17

Kozmetiklerde Kullanılan Asitler Nelerdir? yazısı ilk önce Beslenme Spor Sağlık üzerinde ortaya çıktı.